बन्द, हड्ताल, कालोबजारीले खाद्यान्न छोइनसक्नु
लक्ष्मण पोखरेल
बुटवल , माघ । पछिल्लो एक वर्षमै बजार मूल्य झण्डै दोब्बर भएको छ ।बन्द हड्ताल कालोबजारीलगायतका कारणले गर्दा मूल्य वृद्धि दोब्बर भएको हो । अन्य वस्तुको तुलनामा खाद्यान्नको मूल्य अत्यधिक बढेको छ । उपभोग्य वस्तुको मूल्य आकाशिएपछि उपभोक्ताहरू मर्कामा परका छन् । निम्न परिवारहरूलाई दैनिक गुजारा टार्नसमेत असहज भएको छ ।गत वर्षको तुलनामा यस वर्ष झण्डै दोब्बर मूल्य वृद्धि भएको छ ।चिनी, चामल , नुनलगायत खाद्यान्न पदार्थको मूल्य एक्कासी चुलिएको हो । राष्ट्रबैंकका अनुसार यसवर्ष खाद्यान्नमा झण्डै १८ प्रतिशत मूल्य वृद्धि भएको छ ।यो गतवर्षको तुलनामा झण्डै दोब्बर हो । औसत मूल्य वृद्धि १३ दशमलव २ प्रतिशत भए पनि खाद्यान्नको मूल्य अत्यधिक बढी छ ।मूल्य बढ्नुको मख्य कारण तत्व राजनीतिक आस्थिरता भएको राष्ट्रबैक अनुसन्धान विभाग उपभोक्ता मूल्य सूचकाड्ड परियोजना उपनिर्देशक डिलाराम सुवेदी बताउनुहुन्छ ।‘मूख्य त बन्द र हड्ताल नै मूल्य बढ्नुको कारक तत्व हो ।’ सुवेदीभन्नु हुन्छ ,‘यसको मूल्य समेत उपभोक्ताले तिर्नुपरेको छ ।’ यही असहज परिस्थिति कायम रहिरहे आर्थिक अवस्थामा गम्भीर संकट आउनसक्ने तर्क उहा“ राख्नुहुन्छ ।व्यापारीहरूको कालो बजारीसमेत मूल्य वृद्धिको अर्को कारक तत्व रहेको स्वयम् व्यापारी नै स्वीकार गर्दछन् । राजनीतिक आस्थिरताको फाइदा उठाउ“दै सामान लुकाउने प्रवृत्तिले गर्दा उपभोक्ता मर्कामा परेको व्यवसायीको भनाइ छ । यसको नियन्त्रणका लागि सरकार समयमै सचेत हुनुपर्ने बुटवल उद्योग वाणिज्य संघका अध्यक्ष्ँ शंकर श्रेष्ठ बताउनुहुन्छ ।‘यस्तो प्रकारले गरिने अप्राकृतिक व्यापारले नै बजारलाई तहसनहस पारेको छ’ उहा“को कथन छ ।कालोबजारीलाई जतिसक्दो कारवाही गर्न सरकार पछि हट्न नहुने उहा“ बताउनुहुन्छ ।‘कालोबजारीले नै यस्तो असहजता ल्याएको छ , नियन्त्रण गर्न सबै लाग्नुपर्छ ’ उहा“को भनाइ छ ।मूल्य वृद्धि हुनुमा इन्धन तथा बढ्दै गएको लोडसेडिड्डको पनि मुख्य भू्मिका रहेको अर्थ विज्ञहरू बताउ“छन् । विभिन्न कारणले हुने मूल्य वृद्धिको मारमा भने उपभोक्ता पर्दै आएका छन् । गतवर्षको तुलनामा दोब्बर मूल्य बृद्धि हु“दासमेत सरकार मौन बसेको देख्दा उपभोक्ता आक्रोशित छन् । सरकारको बेवास्ताकै कारण उपभोक्ता गासबाट बन्चित हुनुपर्ने अवस्था श्रृजना भएको शिक्ष्ँक रामराज भट्टराई बताउनुहुन्छ । कृषकले उत्पादन गरको वस्तुको मूल्य सधै न्युन गतिमा बढ्ने तर त्यही बस्तु कृृषकले नै किन्दा बढी मूल्य चुकाउनुपर्ने अवस्था व्यवसायीको खराब आचरणका कारण आएको अर्थ विज्ञहरू बताउ“छन् । अत्याधिक मूल्य वृद्धि भएको चिनी गतवर्षको तुलनामा झण्डै दोब्बर छ । प्रतिकेजी ४३ रूपैया“मा गतवर्र्ष बिक्री भएको चिनी अहिले ८०देखि ८३ रूपैया“सम्म पुगेको छ भने सोही अनुपातमा चामल ,तेल लगायतका उपभोग्य बस्तु बढ्ेको छ । नुनको मूल्य समेत प्रतिकेजी झण्डै ५ रूपैया“ बृद्धि भएको छ । राष्ट्रबैकको तथ्याड्ढ अनुसार २०६१ मा ४ दशमलव ५ प्रतिशत रहेको मूल्य बृद्धि ६६ मा झण्डै १४ प्रतिशतमा पुगेको छ ।आर्थिक बर्ष ६४।६५ मा मूल्य बृद्धि ७ दशमलव ७ प्रतिशत रहेको थियो । अहिले रहेको मूल्यवृद्धि झण्डै दोब्बर हो ।
लक्ष्मण पोखरेल
बुटवल , माघ । पछिल्लो एक वर्षमै बजार मूल्य झण्डै दोब्बर भएको छ ।बन्द हड्ताल कालोबजारीलगायतका कारणले गर्दा मूल्य वृद्धि दोब्बर भएको हो । अन्य वस्तुको तुलनामा खाद्यान्नको मूल्य अत्यधिक बढेको छ । उपभोग्य वस्तुको मूल्य आकाशिएपछि उपभोक्ताहरू मर्कामा परका छन् । निम्न परिवारहरूलाई दैनिक गुजारा टार्नसमेत असहज भएको छ ।गत वर्षको तुलनामा यस वर्ष झण्डै दोब्बर मूल्य वृद्धि भएको छ ।चिनी, चामल , नुनलगायत खाद्यान्न पदार्थको मूल्य एक्कासी चुलिएको हो । राष्ट्रबैंकका अनुसार यसवर्ष खाद्यान्नमा झण्डै १८ प्रतिशत मूल्य वृद्धि भएको छ ।यो गतवर्षको तुलनामा झण्डै दोब्बर हो । औसत मूल्य वृद्धि १३ दशमलव २ प्रतिशत भए पनि खाद्यान्नको मूल्य अत्यधिक बढी छ ।मूल्य बढ्नुको मख्य कारण तत्व राजनीतिक आस्थिरता भएको राष्ट्रबैक अनुसन्धान विभाग उपभोक्ता मूल्य सूचकाड्ड परियोजना उपनिर्देशक डिलाराम सुवेदी बताउनुहुन्छ ।‘मूख्य त बन्द र हड्ताल नै मूल्य बढ्नुको कारक तत्व हो ।’ सुवेदीभन्नु हुन्छ ,‘यसको मूल्य समेत उपभोक्ताले तिर्नुपरेको छ ।’ यही असहज परिस्थिति कायम रहिरहे आर्थिक अवस्थामा गम्भीर संकट आउनसक्ने तर्क उहा“ राख्नुहुन्छ ।व्यापारीहरूको कालो बजारीसमेत मूल्य वृद्धिको अर्को कारक तत्व रहेको स्वयम् व्यापारी नै स्वीकार गर्दछन् । राजनीतिक आस्थिरताको फाइदा उठाउ“दै सामान लुकाउने प्रवृत्तिले गर्दा उपभोक्ता मर्कामा परेको व्यवसायीको भनाइ छ । यसको नियन्त्रणका लागि सरकार समयमै सचेत हुनुपर्ने बुटवल उद्योग वाणिज्य संघका अध्यक्ष्ँ शंकर श्रेष्ठ बताउनुहुन्छ ।‘यस्तो प्रकारले गरिने अप्राकृतिक व्यापारले नै बजारलाई तहसनहस पारेको छ’ उहा“को कथन छ ।कालोबजारीलाई जतिसक्दो कारवाही गर्न सरकार पछि हट्न नहुने उहा“ बताउनुहुन्छ ।‘कालोबजारीले नै यस्तो असहजता ल्याएको छ , नियन्त्रण गर्न सबै लाग्नुपर्छ ’ उहा“को भनाइ छ ।मूल्य वृद्धि हुनुमा इन्धन तथा बढ्दै गएको लोडसेडिड्डको पनि मुख्य भू्मिका रहेको अर्थ विज्ञहरू बताउ“छन् । विभिन्न कारणले हुने मूल्य वृद्धिको मारमा भने उपभोक्ता पर्दै आएका छन् । गतवर्षको तुलनामा दोब्बर मूल्य बृद्धि हु“दासमेत सरकार मौन बसेको देख्दा उपभोक्ता आक्रोशित छन् । सरकारको बेवास्ताकै कारण उपभोक्ता गासबाट बन्चित हुनुपर्ने अवस्था श्रृजना भएको शिक्ष्ँक रामराज भट्टराई बताउनुहुन्छ । कृषकले उत्पादन गरको वस्तुको मूल्य सधै न्युन गतिमा बढ्ने तर त्यही बस्तु कृृषकले नै किन्दा बढी मूल्य चुकाउनुपर्ने अवस्था व्यवसायीको खराब आचरणका कारण आएको अर्थ विज्ञहरू बताउ“छन् । अत्याधिक मूल्य वृद्धि भएको चिनी गतवर्षको तुलनामा झण्डै दोब्बर छ । प्रतिकेजी ४३ रूपैया“मा गतवर्र्ष बिक्री भएको चिनी अहिले ८०देखि ८३ रूपैया“सम्म पुगेको छ भने सोही अनुपातमा चामल ,तेल लगायतका उपभोग्य बस्तु बढ्ेको छ । नुनको मूल्य समेत प्रतिकेजी झण्डै ५ रूपैया“ बृद्धि भएको छ । राष्ट्रबैकको तथ्याड्ढ अनुसार २०६१ मा ४ दशमलव ५ प्रतिशत रहेको मूल्य बृद्धि ६६ मा झण्डै १४ प्रतिशतमा पुगेको छ ।आर्थिक बर्ष ६४।६५ मा मूल्य बृद्धि ७ दशमलव ७ प्रतिशत रहेको थियो । अहिले रहेको मूल्यवृद्धि झण्डै दोब्बर हो ।
No comments:
Post a Comment