लक्ष्मण पोखरेल
सञ्चारकर्मीको हत्या दिनानुदिन बढ्दै गएको छ । विभिन्न समुहले हत्यालाई बढाउ“देै गएका छन् । पछिल्लो समयमा महिना दिन भित्रैमा दुई जना सञ्चारकर्मीको हत्या भएको छ भने कैयौ सञ्चारकर्मीलाई ज्यान मार्ने धम्की आएको छ ।राष्ट्रको चौथो अंग मानिएका पत्रकारहरु हत्याराहरुको प्रथम सूचीमा परेका छन् । कडा सुरक्ष्ाँ व्यवस्था मानिएका स्थानमै हत्या भइरहेका छन् । यो वा त्यो बाहानामा गरिने हत्याले देशभर आशान्तिको सन्त्रास छाएको छ । हत्यास“गै आन्दोलनका अँैपचारिक कार्यक्रमहरु सडकमा शुरु भएका छन् । सधै औपचारिकता मात्रै हुने ति आन्दोलनले अझै सम्म मूर्त रुपमा पाएका छैनन् । पत्रकारहरु विरेन्द्र शाह, जगत जोशी, उमा सिंह, प्रकाश ठकुरी, जमिम शाहको हत्या हु“दा पनि औपचारिक आन्दोलनहरु भरपुर मात्रामा भए । तर ति आन्दोलनले कुनै मूर्त रुप पाएनन् । सरकारमा बसेर आ“खा छोपेकाहरुले त हत्या भएको देखेकै छैनन् । तर पत्रकारहरुको हकाहितमा लड्ने संस्थाले समेत अँन्दोलनलाई औपचारिकता मात्रै दिएको छ । लेखेको र बोलेको भरमै ज्यान गुमाउनु पर्ने स्थितिमा पत्रकारहरु पुगेका छन् । कति खेर कहा“ के हुन्छ भन्ने कसैलाई पनि थाहा छैन् । लोकतन्त्र आएपछि पनि पत्रकारहरुले निरंकुशतन्त्र भोग्न परिरहेको छ । यसरी दिनानुदिन हत्या बढ्दै जानुमा मुख्य दोषी सरकारनै हो । औपचारिक कार्यक्रममा पुगि पत्रकार अगाडि उभिएर कडा सुरक्ष्ाँ व्यवस्था अपनाएका छौ भन्ने लचार मन्त्रीहरुले अपराधलाई प्रश्रय दिइरहेका छन् । जनताको पसिना खाएर बस्ने लाचार राज्य सञ्चालकलाई त भन्नु बेकार नै छ । तर पत्रकारको हकहितमा लड्ने सञ्चारकर्मीका संस्थाहरु किन लाचार बनिरहेका छन् ? कुर्चीका लागि भोट माग्ने सञ्चारसंस्थाका प्रमुखहरुले तिनै भोटदिने पत्रकारहरुको घाटी काटिदा के हेरेर बसेका छन् ? सडकमा एक—दुइ दिन औपचारिक आन्दोलन गरेर, काला व्यानर देखाएर मात्रै आफ्नो जिम्मेवारी निभाउने पत्रकार महासंघलाई मेरो प्रश्न छ —अब कति दिन सञ्चारकर्मीको रगत बगेको हेरेर बस्ने हो ? सरकारको विरुद्धमा उत्रिएर कडा आन्दोलन गर्न नसक्ने पत्रकार महासंघलले के गरेर पत्रकारको ज्यान बचाउ“दै छ ? यस्ता अनेक प्रश्नको उत्तर दिएर अघिल्लो कदम चाल्नु वेश होला । आफ्नो ज्यानलाई जोखिममा पारेर समाचार संकलन गरी ज्यान पाल्ने पत्रकारको रगत किन चुसिदै छ यो वा त्यो वाहानामा ।जमिमको सडकमा झरेको रगत सुक्न नपाउ“देै सिंघानियाको रगत पुनः पोखिएको छ । ६÷६ जना सञ्चारकर्मीको हत्या हु“दा समेत अपराधीलाई कारबाही गर्न नसक्ने लाचार सरकारप्रति अन्तिम आवाज पत्रकारहरुले उठाउनै पर्दछ । के पत्रकारहरुले आफ्नो सुरक्षाको लागि आन्दोलनमा होमिन सक्दैनन् । पक्कै पनि आउनेछन् अँन्दोलनमा तर यसमा नेतृत्व गर्न महासंघ अगाडि बढ्नुपर्छ । पटक पटकका अँन्दोलनलाई नहेर्ने लाचार सरकारको विरुद्धमा अन्तिम छडि पत्रकारले नउठाए अपराधीलाई कारबाही कुनै हालतमा हुने छैन । त्यसैले पनि कडा आन्दोलनको जरुरी छ । लोकतन्त्र प्राप्तिका लागि पत्रकारले आन्दोलन शुरु गरेर मात्रै सफलता मिलेको हो । के पत्ररकारको पक्ष्ँमा पत्रकारले अँन्दोलन गरे सफलता मिल्दैन ? पत्रकारले जे पनि गर्न सक्छन् भन्ने आवाज दिलाउन पनि जरुरी छ । दिनानुदिन मार्ने धम्की अँएका छन्, कुनै दिन यी धम्की सच्चीकै हत्यामै पुगे भने एकै पटक सयौ पत्रकारले ज्यान गुमाउन पर्नेछ । त्यसका लागि पनि सशक्त अँन्दोलन जरुरी छ । झण्डा, व्यानरस“गै सधै सडकमा जाने आन्दोलन अबको अवस्थामा सामान्य भएको छ ।पत्रकारको अँन्दोलनलाई शसक्त बनाउनका लागि अब कलमबाटै आन्दोलन थाल्नुपर्छ । जनतालाई कति नेताका चाप्लुसी कुरा सुनाउने । अबको आन्दोलन अपराधीलाई कारबाही नभएसम्म नेताका भाषण बाहिष्कारबाट शुरु गर्नु पर्छ । बल्ल यसले एउटा सार्थकता ल्याउन सक्छ । के राजनीतिक नेताका भाषण नलेखे तपाई हाम्रा मिडियामा शुन्यता छाउछ ? पक्केै पनि छाउ“दैन । अब कलमले मात्रै आन्दोलनको सार्थक रुप दिन सक्छ । त्यसकारण अब पत्रकार महासंघले केन्द्र्रैबाट यस्तै प्रकारका अन्दोलन शुरु गर्नु पर्दछ ।पत्रकारहरुका विभिन्न राजनीतिक संघ संगठनहरु पनि प्रशस्तै छन् तर खोइ पत्रकारको हितमा कडा आवाज उठाउन सकेको । सञ्चारकर्मीको हत्या हु“दा आफ्ना मर्म बुझ्न पत्रकारहरुले जरुरी छ ।राजनीतिक घेराबन्दीबाट बाहिर उठेर आप्mनो हकहितको संरक्षण गर्न समयमै लागि नपरे कुनै दिन आफ्नै हालतपनि त्यस्तै हुन सक्छ । राजनीतिक दलका नेताको भाषण कुरिरहनुपर्ने पत्रकारको कुनै दायित्व होइन । आफ्नो अधिकारको लागि दललाई सजक गराउनुपनि पर्छ तर उनैको पछाडि लाग्नु अधिकारलाई संकुचित गर्नु हो । राजनीतिक दलबाट अपराधीलाई कारबाही होला भनेर सोच्नु ‘आकाशको फल आ“खा तरी मर’ भने जस्तै हुन्छ । आफ्नो अधिकारका लागि आफै उठौ र बढ्दै गइरहेको हत्यालाई प्रश्रय होइन ,बन्द गरौ । शाह, सिंघानिया जस्ता सञ्चार उद्यमीको हत्या भइसक्यो अब पनि चुप लाग्नु पत्रकारको जीवन माथि खेलवाड गरेको प्रमाणित हुन्छ । त्यसैले पत्रकार महासंघले औपचारिक आन्दोलन होइन निर्णायक आन्दोलन शुरु गर्न अनिवार्य छ । कतिन्जेल कारबाहीको आशमा बस्न सकिन्छ अब आफै आजैबाट कारबाही शुरु गरौ । ६÷६ जना पत्रकारले त ज्यान गुमाइसकेका छन् । अब लेखेकै भरमा कुनै पत्रकारले ज्यान गुमाउन नपरोस् र जनताको पनि सु—सुचित हुन पाउने अधिकार सुनिश्चित होस् । प्रेसको रक्ष्ाँ गर्न राज्य उदासिनता बनेर लाचारीपन देखाएकै छ तर पत्रकारको साझा संगठनले त्यस्तो लाचारीपन अवश्य देखाउने छैन । पूर्ण विश्वास छ ।
सञ्चारकर्मीको हत्या दिनानुदिन बढ्दै गएको छ । विभिन्न समुहले हत्यालाई बढाउ“देै गएका छन् । पछिल्लो समयमा महिना दिन भित्रैमा दुई जना सञ्चारकर्मीको हत्या भएको छ भने कैयौ सञ्चारकर्मीलाई ज्यान मार्ने धम्की आएको छ ।राष्ट्रको चौथो अंग मानिएका पत्रकारहरु हत्याराहरुको प्रथम सूचीमा परेका छन् । कडा सुरक्ष्ाँ व्यवस्था मानिएका स्थानमै हत्या भइरहेका छन् । यो वा त्यो बाहानामा गरिने हत्याले देशभर आशान्तिको सन्त्रास छाएको छ । हत्यास“गै आन्दोलनका अँैपचारिक कार्यक्रमहरु सडकमा शुरु भएका छन् । सधै औपचारिकता मात्रै हुने ति आन्दोलनले अझै सम्म मूर्त रुपमा पाएका छैनन् । पत्रकारहरु विरेन्द्र शाह, जगत जोशी, उमा सिंह, प्रकाश ठकुरी, जमिम शाहको हत्या हु“दा पनि औपचारिक आन्दोलनहरु भरपुर मात्रामा भए । तर ति आन्दोलनले कुनै मूर्त रुप पाएनन् । सरकारमा बसेर आ“खा छोपेकाहरुले त हत्या भएको देखेकै छैनन् । तर पत्रकारहरुको हकाहितमा लड्ने संस्थाले समेत अँन्दोलनलाई औपचारिकता मात्रै दिएको छ । लेखेको र बोलेको भरमै ज्यान गुमाउनु पर्ने स्थितिमा पत्रकारहरु पुगेका छन् । कति खेर कहा“ के हुन्छ भन्ने कसैलाई पनि थाहा छैन् । लोकतन्त्र आएपछि पनि पत्रकारहरुले निरंकुशतन्त्र भोग्न परिरहेको छ । यसरी दिनानुदिन हत्या बढ्दै जानुमा मुख्य दोषी सरकारनै हो । औपचारिक कार्यक्रममा पुगि पत्रकार अगाडि उभिएर कडा सुरक्ष्ाँ व्यवस्था अपनाएका छौ भन्ने लचार मन्त्रीहरुले अपराधलाई प्रश्रय दिइरहेका छन् । जनताको पसिना खाएर बस्ने लाचार राज्य सञ्चालकलाई त भन्नु बेकार नै छ । तर पत्रकारको हकहितमा लड्ने सञ्चारकर्मीका संस्थाहरु किन लाचार बनिरहेका छन् ? कुर्चीका लागि भोट माग्ने सञ्चारसंस्थाका प्रमुखहरुले तिनै भोटदिने पत्रकारहरुको घाटी काटिदा के हेरेर बसेका छन् ? सडकमा एक—दुइ दिन औपचारिक आन्दोलन गरेर, काला व्यानर देखाएर मात्रै आफ्नो जिम्मेवारी निभाउने पत्रकार महासंघलाई मेरो प्रश्न छ —अब कति दिन सञ्चारकर्मीको रगत बगेको हेरेर बस्ने हो ? सरकारको विरुद्धमा उत्रिएर कडा आन्दोलन गर्न नसक्ने पत्रकार महासंघलले के गरेर पत्रकारको ज्यान बचाउ“दै छ ? यस्ता अनेक प्रश्नको उत्तर दिएर अघिल्लो कदम चाल्नु वेश होला । आफ्नो ज्यानलाई जोखिममा पारेर समाचार संकलन गरी ज्यान पाल्ने पत्रकारको रगत किन चुसिदै छ यो वा त्यो वाहानामा ।जमिमको सडकमा झरेको रगत सुक्न नपाउ“देै सिंघानियाको रगत पुनः पोखिएको छ । ६÷६ जना सञ्चारकर्मीको हत्या हु“दा समेत अपराधीलाई कारबाही गर्न नसक्ने लाचार सरकारप्रति अन्तिम आवाज पत्रकारहरुले उठाउनै पर्दछ । के पत्रकारहरुले आफ्नो सुरक्षाको लागि आन्दोलनमा होमिन सक्दैनन् । पक्कै पनि आउनेछन् अँन्दोलनमा तर यसमा नेतृत्व गर्न महासंघ अगाडि बढ्नुपर्छ । पटक पटकका अँन्दोलनलाई नहेर्ने लाचार सरकारको विरुद्धमा अन्तिम छडि पत्रकारले नउठाए अपराधीलाई कारबाही कुनै हालतमा हुने छैन । त्यसैले पनि कडा आन्दोलनको जरुरी छ । लोकतन्त्र प्राप्तिका लागि पत्रकारले आन्दोलन शुरु गरेर मात्रै सफलता मिलेको हो । के पत्ररकारको पक्ष्ँमा पत्रकारले अँन्दोलन गरे सफलता मिल्दैन ? पत्रकारले जे पनि गर्न सक्छन् भन्ने आवाज दिलाउन पनि जरुरी छ । दिनानुदिन मार्ने धम्की अँएका छन्, कुनै दिन यी धम्की सच्चीकै हत्यामै पुगे भने एकै पटक सयौ पत्रकारले ज्यान गुमाउन पर्नेछ । त्यसका लागि पनि सशक्त अँन्दोलन जरुरी छ । झण्डा, व्यानरस“गै सधै सडकमा जाने आन्दोलन अबको अवस्थामा सामान्य भएको छ ।पत्रकारको अँन्दोलनलाई शसक्त बनाउनका लागि अब कलमबाटै आन्दोलन थाल्नुपर्छ । जनतालाई कति नेताका चाप्लुसी कुरा सुनाउने । अबको आन्दोलन अपराधीलाई कारबाही नभएसम्म नेताका भाषण बाहिष्कारबाट शुरु गर्नु पर्छ । बल्ल यसले एउटा सार्थकता ल्याउन सक्छ । के राजनीतिक नेताका भाषण नलेखे तपाई हाम्रा मिडियामा शुन्यता छाउछ ? पक्केै पनि छाउ“दैन । अब कलमले मात्रै आन्दोलनको सार्थक रुप दिन सक्छ । त्यसकारण अब पत्रकार महासंघले केन्द्र्रैबाट यस्तै प्रकारका अन्दोलन शुरु गर्नु पर्दछ ।पत्रकारहरुका विभिन्न राजनीतिक संघ संगठनहरु पनि प्रशस्तै छन् तर खोइ पत्रकारको हितमा कडा आवाज उठाउन सकेको । सञ्चारकर्मीको हत्या हु“दा आफ्ना मर्म बुझ्न पत्रकारहरुले जरुरी छ ।राजनीतिक घेराबन्दीबाट बाहिर उठेर आप्mनो हकहितको संरक्षण गर्न समयमै लागि नपरे कुनै दिन आफ्नै हालतपनि त्यस्तै हुन सक्छ । राजनीतिक दलका नेताको भाषण कुरिरहनुपर्ने पत्रकारको कुनै दायित्व होइन । आफ्नो अधिकारको लागि दललाई सजक गराउनुपनि पर्छ तर उनैको पछाडि लाग्नु अधिकारलाई संकुचित गर्नु हो । राजनीतिक दलबाट अपराधीलाई कारबाही होला भनेर सोच्नु ‘आकाशको फल आ“खा तरी मर’ भने जस्तै हुन्छ । आफ्नो अधिकारका लागि आफै उठौ र बढ्दै गइरहेको हत्यालाई प्रश्रय होइन ,बन्द गरौ । शाह, सिंघानिया जस्ता सञ्चार उद्यमीको हत्या भइसक्यो अब पनि चुप लाग्नु पत्रकारको जीवन माथि खेलवाड गरेको प्रमाणित हुन्छ । त्यसैले पत्रकार महासंघले औपचारिक आन्दोलन होइन निर्णायक आन्दोलन शुरु गर्न अनिवार्य छ । कतिन्जेल कारबाहीको आशमा बस्न सकिन्छ अब आफै आजैबाट कारबाही शुरु गरौ । ६÷६ जना पत्रकारले त ज्यान गुमाइसकेका छन् । अब लेखेकै भरमा कुनै पत्रकारले ज्यान गुमाउन नपरोस् र जनताको पनि सु—सुचित हुन पाउने अधिकार सुनिश्चित होस् । प्रेसको रक्ष्ाँ गर्न राज्य उदासिनता बनेर लाचारीपन देखाएकै छ तर पत्रकारको साझा संगठनले त्यस्तो लाचारीपन अवश्य देखाउने छैन । पूर्ण विश्वास छ ।
No comments:
Post a Comment